Moneta tygodnia

[AI] Moneta tygodnia - 80. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości

Wraz z listopadowymi obchodami Narodowego Święta Niepodległości warto przypomnieć numizmatyczne upamiętnienie tego przełomowego momentu w dziejach państwowości polskiej, jakim była emisja dziesięciozłotówki z 1998 roku poświęcona osiemdziesiątej rocznicy odzyskania niepodległości.

Historia i kontekst

Odrzucenie jarzma zaborów po zakończeniu I wojny światowej było procesem złożonym, uwarunkowanym upadkiem trzech mocarstw zaborczych. Kluczowym momentem okazał się listopad 1918 roku, kiedy to po latach niewoli Polacy zdołali przejąć władzę i zacząć organizować zręby niepodległego państwa. Powrót Józefa Piłsudskiego do Warszawy z Magdeburga oraz przekazanie mu naczelnego dowództwa przez Radę Regencyjną otworzyły drogę do suwerenności. Dzień 11 listopada trwale wpisał się w świadomość narodową, a tradycję tę ugruntowano ustawowo w 1937 roku oraz przywrócono w 1989 roku jako Narodowe Święto Niepodległości.

Co przedstawia moneta?

Projekt obu stron tej okolicznościowej emisji wyszedł spod ręki Ewy Tyc-Karpińskiej. W centralnej części awersu umieszczono wizerunek orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, osadzony na tle stylizowanych promieni. Poniżej widnieje oznaczenie roku emisji: 1998, natomiast w otoku, w górnej części, znajduje się półkolisty napis RZECZPOSPOLITA POLSKA 10 ZŁ. Nad pazurem lewej łapy orła umieszczono znak mennicy. Rewers monety zdominowany jest przez wyrazistą kompozycję z centralnie umieszczoną datą 1918, która została wkomponowana w stylizowane promienie. Powyżej, po prawej stronie, zaznaczono rok 1998, a wzdłuż górnego otoku biegnie inskrypcja 80 ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI.

Parametry i emisja

Moneta została wyemitowana 9 listopada 1998 roku w nakładzie 20 000 sztuk, a jej cena emisyjna wynosiła wówczas 32 złote. Walor o nominale 10 zł wyбиto z ze srebra próby 925. Całkowita masa krążka wynosi 14,14 grama, przy średnicy wynoszącej 32 milimetry. Emisję zrealizowano stendardowo w stemplu lustrzanym, co nadaje detalom reliefu wyrazisty i kontrastowy charakter wobec polerowanego tła.

Znaczenie numizmatyczne i historyczne

Okolicznościowe monety emitowane pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX wieku stanowiły ważny element budowania tożsamości historycznej odrodzonej III Rzeczypospolitej. Upamiętnienie osiemdziesiątej rocznicy wydarzeń z 1918 roku w formie starannie zaprojektowanego numizmatu z czystego kruszcu pozwalało nie tylko na pielęgnowanie pamięci o drodze Polaków do wolności, lecz również odzwierciedlało ówczesny poziom kunsztu polskiej sztuki medalierskiej.